Köşe Yazıları

Omega-3 nedir, ne değildir?

Anne karnındaki bebeklik döneminden itibaren tabiri caizse beşikten başlanıp ölüme kadar ara verilmeden kullanılabilecek belki de tek takviye omega-3 ve dolasıyla bu esansiyel yağ asitlerini içeren balık yağlarıdır. Beyin fonksiyonlarımız, sinir sistemimiz,üreme sağlımız, görme becerimizden tutun kalp damar sağlığının korunmasına kadar vücudumuzda pek çok faydası olan balık yağı içeriğinde Omega-3 yağ asitleri (EPA, DHA,ALA)’ni barındırır ki bunlar vücut için gerekli olan ancak vücut tarafından sentezlenemeyen bileşiklerdir. Omega-3 bitkisel ve hayvansal kaynaklardan elde edilebilir. Omega-3 sınıfında yer alan ALA bitkisel kaynaklıdır vücutta beklenen DHA ve EPA’ya dönüşmesidir. Vegan olan kişiler tarafından daha çok tercih edilmekterdir. ALA kaynakları doğada keten tohumu, soya fasulyesi ve kanola yağı gibi bitkilerin yağlarında bulunur. Omega-3 yağ asitlerinin en önemlileri ve hayvansal kaynaklı olan EPA ve DHA ise balıklarda bol miktarda mevcuttur. Balık da bunu yediği planktonlardan alır. Su ne kadar soğuksa plankton o derece yağ içereceği için soğuk su balıkları omega-3 açısından zengindir.
Omega-3 içeriğinde bulunan EPA kolestrol azaltıcı etkisinden de bağımsız olarak bir çok kalp
hastalıklarının riskini azaltmaktadır. Antitrombotik etkisi her ne kadar istenilen bir etki olsa da kan sulandırıcı heparin , varfarin gibi ilaç kullanan kişilerin balık yağı kullanmadan önce doktora danışmaları önerilmektedir.
DHA beynin gri maddesindeki yapısal yağ asitlerindendir. Beyinde hücresel iletimi ve seratoninin geri alımını arttırır. Bu sebeple beyin gelişimi ve mental fonksiyonların arttımı için önemlidir.

Dikkat eksikliğinde odaklanma problemlerinde ve alzheimera karşı koruyucu kullanımları mevcuttur. Tüm omega-3 yağ asitlerine bakıldığında da vücuttaki kronik enflamasyonu önleyici olduğu sedimentasyonu düşürdüğü özellikle romotoid arttite 2,5 gramı aşkın balık yağı kullanımının ağrı ataklarını azalttığı klinik çalışmalar ile de ispatlanmıştır. Antienflamatuar özelliği sebebi ile de balık yağı kilo aldınır algısının tamamen zıt olan görüş ile özellikle uzun soluklu kilo verme diyetlerinin vazgeçilmezidir.
Dokosahekzaenoikasitin (DHA) anne tarafından alınması fetusun ve emzirilen bebeklerin normal beyin ve normal göz gelişimini destekler. Hamile ve emziren kadınlarda faydalı etki, omega-3 yağ asitlerinin yetişkinler için önerilen günlük alım miktarlarına ek olarak 200 mg DHA alındığında sağlanmaktadır. Dengeli ve çeşitli beslenme sağlıklı yaşam için önemlidir.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), 2 ila 18 yaş arası sağlıklı çocuklara günde 250 mg
DHA+EPA alımını önermektedir. Tavsiye edilen günlük kullanım miktarına uyulduğu takdirde, içeriğinde A ve D vitaminleri olan balık yağları dahil olmak üzere tüm balık yağları yazın kullanıma uygundur. Bilinen bir yan etkisi hemen hemen yoktur ancak balıktan elde edildiği için balık ürünlerine karşı hassasiyeti olan kişilerde alerjik reaksiyonlara sebep olabilmektedir.
Balık yağlarının şurup olarak tüketilen likit formlarının soğuk içilmesi tavsiye edilmektedir. Okside olmaması açısından metal olmayan kaşık kullanımı önemlidir.Günün herhangi bir saatinde aç veya tok karnına kullanılse de hassas midelerde yanma ve geri gelme riskine karşılık tok alınması tavsiye olunur. Yiyeceklerle birlikte kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Şurupları  içmekte güçlük yaşanıyorsa, soğuk veya ılık süt ya da meyve suyu içine de katılıp tüketilebilir.
Peki bilinçli birer kullanıcı olarak eczaneden alacağımız balık yağında nelere dikkat etmeliyiz?
 Alınan ürünün mutlaka civa,kurşun gibi ağır metallleri içermediğine ilişkin olarak IFOS
sertifikasının olması önemlidir.

 GOED kalite kontrol standartlarına göre analizleri yapılması ve saflığı analiz sonuçlarıyla
belgelendirilmiş olması gerekir.
 Trigliserit formda olması gerekir çünkü etil ester gibi diğer formları kullanıma uygun değildir ve yararlanımı düşüktür.
Kullanım amacınıza göre DHA ya da EPA içeriği yüksek olacak balık yağını eczacınıza danışarak öğrenebilirsiniz.
Ecz.Şahin ALTINTAŞ

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu